Hermes’te Jyotish veya KP için ayar kümesi kurarken üç seçimi ayrı yazın: zodyak, ayanamsanın tam adı ve ev sistemi. Sideral seçmek hangi ayanamsayı kullanacağınızı, Lahiri seçmek de evleri nasıl böleceğinizi tek başına belirlemez.
Bir ders metnindeki burçtan ev sayımını incelemek için Sideral + Lahiri + Whole Sign, KP’deki kusp hesabını karşılaştırmak için Sideral + Krishnamurti + Placidus başlangıç olabilir. Bunlar iki çalışma yolu; her Jyotish veya KP uygulamasına uygulanacak tek reçete değildir. Önce izlediğiniz yazarın hangi bilgiyi hangi amaçla kullandığını belirleyin.
Rāśi ve bhāva neden ayrı kaydedilir?
Rāśi, burç; bhāva, ev anlamında kullanılır. Burç kaydı, bir noktanın seçilen zodyaktaki yerini; ev kaydı, kullanılan ev düzeni ve referansa göre yerleşimini belirtir. Bazı çalışmalarda her burç bir eve karşılık gelir. Bu örtüşme, iki kavramı her yöntemde aynı yapmaz.
P. V. R. Narasimha Rao’nun Vedic Astrology: An Integrated Approach kitabı, §7.1’de referansın bulunduğu burcu birinci ev sayar; referans belirtilmediğinde lagna’yı, yani yükseleni esas alır. §1.3.13’te kitabın Lahiri/Chitrapaksha tercihini açıklar. Kitabın ilgili bölümleri, s.18 ve s.67. Bu atıf, ilk yayını 2000 olan kitaptaki çalışma yönteminedir; yazarın sonraki bütün tercihlerine ilişkin bir hüküm değildir.
Örneğin aynı sideral çerçevede ASC 18° Aslan, bir gezegen 1° Başak olsun. Whole Sign’da Aslan birinci, Başak ikinci yerdir. Başka bir ev bölüşümünde gezegenin ilk evde görünmesi, onun Başak burcundan çıktığı anlamına gelmez.
| Kaydedilen bilgi | Yanıtladığı soru |
|---|---|
| Burç ve burç içi derece | Nokta seçilen zodyakta nerede? |
| Ev sistemi ve ev numarası | Bu referans ve bölüşümde hangi evde? |
| Ev başlangıcı veya referans derecesi | Tablodaki derece sınır mı, başka bir ev referansı mı? |
Son satır özellikle önemlidir. Rao’nun kendi yazılımının bhāva/chalit özellikleri, farklı bölüşümleri ve ASC’nin başlangıçta/ortada kullanılmasını ayrı tercihler olarak listeler. Bu, terimlerin uygulamaya göre açıklanması gerektiğine bir örnektir; diğer yazılımın kontrollerini Hermes’e taşımayın.
“Lahiri” veya “KP” yazmak hesabı yeniden üretmeye yeter mi?
Hayır. Bütün ayanamsa ailelerinin ve varyantlarının kataloğu Ayanamsa Seçimi yazısında; burada yalnız Jyotish ve KP çalışmasında karşılaşacağınız üç seçeneğe bakıyoruz. Ayanamsa ailesinin adıyla belirli teknik tanımı ayırın. Hermes’te Lahiri (Chitrapaksha), başka Lahiri varyantları ve iki ayrı Krishnamurti seçeneği bulunur.
| Bu çalışmada kullanılabilecek seçenek | Hermes kodu | Notta nasıl ayırt edersiniz? |
|---|---|---|
| Lahiri (Chitrapaksha) | lahiri |
Başka bir Lahiri varyantını seçmediğinizi belirtin |
| Krishnamurti (KP) | krishnamurti |
Tam menü adı ve kodu |
| Krishnamurti VP291 | krishnamurtivp291 |
VP291 ekini koruyun |
Swiss Ephemeris §2.8.5–2.8.6, Lahiri varyantlarını ve Krishnamurti tablosuna dayanan tanımla 291 yılına dayanan tanımı ayrı açıklar. İki Krishnamurti seçeneğini yalnız “KP” diye kaydetmek bu ayrımı kaybettirir. VP291’i de bütün KP kaynaklarının tek tercihi saymayın.
Karşılaştırmada hesap tarihi, seçeneğin tam adı, o tarih için dönen ayanamsa değeri ve program sürümü birlikte bulunsun. Kitaptaki bir örnekle fark varsa efemeris, referans ve yuvarlama tercihlerine de bakın. Aynı aile adı her yazılımda aynı ayrıntıları garanti etmez.
Whole Sign, Sripati ve Placidus’ta hangi dereceyi okuyorsunuz?
Hermes menüsünde Whole Sign W, Sripati / Hindu Bhava S ve Placidus P ayrı seçeneklerdir. Sideral zodyakla çalışmanız bu üçünden birini kendiliğinden seçmez.
Whole Sign’da ilk sınır yükselen burcun başıdır. Sripati’nin burada dayandığımız Swiss tanımında önce Porphyry referans dereceleri bulunur; komşu dereceler arasındaki orta noktalar yeni ev başlangıçları olur. Placidus ise farklı bir yarı yay bölüşümüdür. Teknik tanımlar: Swiss Ephemeris §6.2.1, §6.2.5 ve §6.2.6.
Sınır farkını görmek için, tek bir zodyak çerçevesinde şu seçilmiş geometriyi kullanalım: ASC 138°, MC 42°. Porphyry’nin 12., 1. ve 2. referansları sırasıyla 106°, 138° ve 166° olsun. Sripati başlangıçları:
- Birinci giriş: (106 + 138) / 2 = 122° = 2° Aslan.
- İkinci giriş: (138 + 166) / 2 = 152° = 2° Başak.
| Alan | Whole Sign | Bu Sripati örneği |
|---|---|---|
| Birinci ev başlangıcı | 120° = 0° Aslan | 122° = 2° Aslan |
| İkinci ev başlangıcı | 150° = 0° Başak | 152° = 2° Başak |
| 151° = 1° Başak gezegeni | İkinci ev | Birinci ev |
Gezegen iki sütunda da Başak’tadır. ASC de 138° olarak korunur; Sripati tablosundaki ilk başlangıç 122°’dir. Referans derecesini başlangıç sınırı sanmak, yanlış evi okumanıza yol açabilir. Bir kaynakta “ev merkezi” diye verilen dereceyi başka tablodaki girişle doğrudan eşleştirmeyin.
Bu değerler gerçek bir tarihin Hermes çıktısı değildir. Ayrıca bütün bhāva/chalit yöntemlerinin aynı Sripati tanımını kullandığını göstermiyor. İncelediğiniz kaynağın dereceyi nasıl tanımladığını notunuza ekleyin.
KP için hangi kaynak hangi tercihi destekliyor?
K. S. Krishnamurti’nin Horary Astrology: Krishnamurti Padhdhati — Advanced Stellar System taramasında s.243, kendi ayanamsasının kullanılmasını ister; s.245, evin kusptan kuspa uzandığını özellikle belirtir. İlk baskı sayfasında 1970 yazan bu kaynağın ilgili bölümleri, ayanamsa ve ev sınırını ayrı kaydetmenin önemini gösterir. Kaynak: K. S. Krishnamurti, Horary Astrology (KP Reader VI), s.242–245.
Placidus bağlantısını çağdaş bir uygulama örneğiyle de ayırabiliriz: KPAstrology.com’un kendi KP özeti Placidus’u belirtir. Aynı site SKP adıyla kendi genişletmesini geliştirdiğini ve Krishnamurti’nin mirasçı kurumlarıyla bağlantılı olmadığını da açıklar. Buradaki atıf, o sitenin yöntem anlatımıdır; bütün KP kollarının resmî ortak standardı değildir.
Bu nedenle Hermes’te Sideral + Krishnamurti (KP) + Placidus ile bir hesap karşılaştırması kurabilirsiniz. İzlediğiniz kaynak başka bir Krishnamurti tanımı istiyorsa onu ayrıca seçip gerekçesini kaydedin. Tek bir ayanamsa ve ev seçimi, tüm KP çözümleme zincirini kurmuş olduğunuz anlamına gelmez.
Kitaptaki ilgili bölümün sayılı horary örneği olduğunu da koruyun. Oradaki başlangıç seçimini natal harita veya normal zaman haritasıyla açıklamasız birleştirmeyin. Bu yazıdaki deney, tarih ve konumu belli bir haritanın ayar karşılaştırmasıdır.
Beş yay dakikası burcu veya Whole Sign evini değiştirebilir mi?
Bir sınırın yakınındaysanız değiştirebilir. Geleneksel boylam kaydırması için sideral boylam = normalize(tropikal boylam − ayanamsa) alalım. normalize, sonucu 0° dahil, 360° hariç aralığına getirir. Aşağıdaki A/B değerleri gerçek Lahiri veya KP değerleri değildir.
Tropikal gezegen boylamını 144°02′, tropikal ASC’yi 162°00′ seçelim:
| Alan | Ayanamsa A: 24°00′ | Ayanamsa B: 24°05′ |
|---|---|---|
| Sideral gezegen | 120°02′ = 0°02′ Aslan | 119°57′ = 29°57′ Yengeç |
| Sideral ASC | 138°00′ = 18°00′ Aslan | 137°55′ = 17°55′ Aslan |
| Yükselenden Whole Sign sayımı | Gezegen birinci yerde | Gezegen on ikinci yerde |
ASC iki örnekte de Aslan’da kalırken gezegen sınırı geçtiği için ev sayımı değişti. Bu, gökte bir sıçrama değildir; farklı zodyak başlangıcının sınıra yakın konumu farklı etiketlemesidir. Sınırdan uzak bir noktada aynı büyüklükte fark burcu değiştirmeyebilir.
Nakshatra ve sub-lord gibi daha küçük bölümlere dayanan bir kaynak inceliyorsanız ilgili bölümün sınırını da kaydedin. Bu terimlerin yöntemde bulunması, Hermes’in bu ayar menüsünde hepsini hesapladığını göstermez. Nakshatra/sub-lord, daśā ve varga özellikleri kendi hesap ve ürün kanıtlarıyla ayrıca doğrulanır; burada onlara ilişkin kullanım veya sonuç iddiası eklemiyoruz.
Hermes’te ayarları hangi sırayla karşılaştırabilirsiniz?
Sentetik veri olarak 20 Mart 2000, 12:00:00 UTC; 41° kuzey, 29° doğu; Gregoryen takvim seçin. Koordinat/görünümü Normal · zodyak boylamı, ev girişini Normal, zodyak dönüşümünü Normal tutun. Düğüm tercihinizi ve incelemeye dahil ettiğiniz diğer noktaları kaydedin.
- Sideral + Lahiri + W ile başlayın. Her gezegenin boylamını, burcunu ve evini; ASC/MC’yi ayrı kaydedin.
- Yalnız W’yi S yapın. İlk iki ev başlangıcını ve burç değiştirmeden evi değişen noktaları inceleyin.
- Lahiri sabitken P için ayrı hesap alın. Bu aşama ev sistemi karşılaştırmasıdır.
- P sabitken ayanamsayı Krishnamurti’ye değiştirin. Böylece bir önceki P hesabıyla yalnız ayanamsa farkını incelersiniz.
- Gerekliyse VP291’i ayrıca deneyin. Tam adı ve o tarihte dönen değeri yazın; iki seçeneği tek “KP sonucu” hücresinde birleştirmeyin.
- Dönen çerçeveyi kontrol edin. Sonuç gerçekten sideral mi? Ayanamsa adı/değeri, kullanılan ev sistemi ve varsa hata/uyarı kayıtta görünüyor mu?
Bu beş hesap kümesinin gerçek derece sonuçları burada üretilmedi. Bir tablo doldururken değiştirilen alanı tek sütunda gösterin; ilk W/Lahiri ile son P/Krishnamurti farkının tamamını ayanamsaya yüklemeyin.
Ayar kümesini yeniden kullanmak için neyi saklarsınız?
Kayıtta kaynak ve bölüm, çalışma amacı, tarih–UTC–konum, zodyak, tam ayanamsa adı/değeri, ev yöntemi, giriş ve dönüşüm tercihleri, program sürümü bulunsun. Sonuç alanlarında burç, ev sınırı ve ev numarası ayrı kalsın. Yakın bir sınır inceliyorsanız gösterilen yuvarlatılmış değerin yanında erişebildiğiniz hesap hassasiyetini de belirtin.
“Jyotish” veya “KP” başlığı tek başına bu bilgilerin yerini tutmaz. Kişisel ayar yuvası kullanırken de hangi alanları kaydettiğinizi, hangilerini çalışma notunda tuttuğunuzu kontrol edin. Kaydetme ile yeni harita varsayılanı ayrımı için Hermes Harita Ayarları rehberine dönebilirsiniz.
Bu incelemenin sonunda aynı veriyi hangi kaynak, zodyak başlangıcı ve ev tanımıyla okuduğunuzu yeniden kurabilen bir kayıt oluşturun. Bir yöntemin hayat olaylarını ne ölçüde öngördüğünü değerlendirmek ayrı bir araştırma gerektirir.
Bhāva madhya: mevcut, ASC merkezli eşit ev düzeni
Hermes’in Vedik ayarlar → Bhāva listesinde bulunan Bhāva madhya, 18 Ekim’de eklenmiş yeni bir özellik değildir. ASC birinci evin ortasındadır; 30° genişlikteki evin ilk sınırı ASC’nin 15° gerisinden başlar.
Öğretici örnek: seçtiğiniz zodyakta ASC 18° Aslan ise ilk sınır 3° Aslan olur. Whole Sign’da ise ilk yer 0° Aslan’dan başlar. Bu, sınır ile merkez farkını gösteren aritmetik bir örnektir. Harita notunda zodyak, ayanamsa, Bhāva düzeni ve derecenin sınır mı merkez mi olduğunu birlikte belirtin.
Bu tercih, genel Harita Ayarları menüsündeki bütün ev seçenekleriyle veya tam bir KP işlevi iddiasıyla aynı şey değildir. Sunshine (Makransky), Huber ve Oktotopos’un farklı görevlerini de okuyabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Vedik astrolojide hangi ayanamsa kullanılır?
İzlediğiniz kaynağa bağlıdır. Narasimha Rao’nun kitabı Lahiri/Chitrapaksha’yı seçer; Krishnamurti KP’de kendi ayanamsasını ister. Hermes’te Lahiri (Chitrapaksha), Krishnamurti (KP) ve Krishnamurti VP291 ayrı seçeneklerdir.
KP astrolojide hangi ev sistemi kullanılır?
Krishnamurti evi kusptan kuspa uzanan bir bölüm olarak tanımlar; KPAstrology.com’un KP özeti Placidus’u belirtir. Hermes’te Sideral + Krishnamurti (KP) + Placidus ile karşılaştırma kurabilirsiniz.
Rāśi ile bhāva arasındaki fark nedir?
Rāśi burç, bhāva evdir. Burç kaydı noktanın zodyaktaki yerini, ev kaydı seçilen ev düzenine göre yerleşimini gösterir. Bir gezegen Başak’tan çıkmadan farklı ev bölüşümlerinde farklı evde görünebilir.
